Willem I van Oranje
«De Zwijger»
Leider van de Nederlandse Opstand en grondlegger van het Huis Oranje-Nassau.
- Levensjaren
- 1533–1584
- Ambtstermijn
- 1572–1584
- Huis
- Oranje-Nassau
- Gewest
- Holland, Zeeland, Utrecht
Levensloop
Willem werd in 1533 geboren op slot Dillenburg in Nassau. Hij erfde op zijn elfde het prinsdom Orange en groeide op aan het hof van Karel V in Brussel. Als stadhouder van Holland, Zeeland en Utrecht voor Filips II keerde hij zich tegen de Spaanse onderdrukking en het inquisitiebeleid. Hij leidde de Opstand vanaf 1568, ondertekende in 1579 de Unie van Utrecht en werd in 1584 in Delft door Balthasar Gerards doodgeschoten — de eerste politieke moord met een vuurwapen op een staatshoofd in Europa.
Rol & VOC
Willem stierf in 1584, achttien jaar vóór de oprichting van de VOC (1602). Zijn nalatenschap — een onafhankelijke Republiek met een eigen vloot en het idee van handelsexpedities naar 'Oost-Indië' — maakte de VOC mogelijk. De eerste schepen van de voorcompagnieën (zoals de reis van Cornelis de Houtman 1595–1597) voeren uit de Republiek die hij hielp stichten.
Wist u dat?
- Zijn bijnaam 'de Zwijger' verwees vermoedelijk naar zijn discretie in politieke gesprekken, niet naar zwijgzaamheid in het algemeen.
- Het Wilhelmus, sinds 1932 ons volkslied, werd vermoedelijk tussen 1568 en 1572 te zijner ere geschreven.
- Filips II had in 1580 een prijs van 25.000 kronen op zijn hoofd gezet.
- De kogelgaten in de muur van het Prinsenhof te Delft zijn nog te zien.
Citaat
«Mijn God, mijn God, heb medelijden met mij en met dit arme volk.»